Sağlıklı yaşam ömrü gerçekten uzatıyor mu? İşte 120.000 kişilik Harvard araştırmasının sonuçları.
Harvard Araştırması (2018)
5 sağlıklı yaşam faktörü = ortalama 12-14 yıl daha uzun ömür.
Toplamda 14 yıl, ama faktörler birbirini etkiler. Biz muhafazakâr kalıyoruz: 10 yıl.
Obezite, 1 numaralı ölüm nedeni yüksek tansiyonun, tip 2 diyabetin ve 13 kanser türünün ortak risk faktörüdür. BMI 30 üzeri olan bireylerde kardiyovasküler hastalık riski 2-3 kat, tip 2 diyabet riski 7 kat artmaktadır.
WHO 2024: Dünya genelinde 1 milyardan fazla obez birey (yetişkin, ergen ve çocuk). 2021'de obeziteyle doğrudan ilişkili 3.7 milyon ölüm kaydedildi.
Türkiye: TÜİK 2023 verilerine göre yetişkin obezite oranı %21.1; fazla kilolu dahil oran %34.5'e ulaşıyor. Bu, yaklaşık 17.9 milyon obez yetişkin anlamına gelir. OECD ülkeleri arasında obezite artış hızında ilk sıralardayız.
Bu yüzden sağlıklı kiloya ulaşmak, yaşam süresini uzatmanın en etkili ve bilimsel olarak kanıtlanmış yoludur.
STEP 1 Çalışması (2021)
Semaglutid 2.4 mg ile 68 haftalık tedavide ortalama %14.9 kilo kaybı sağlandı (plasebo: %2.4). 1,961 katılımcı. Wilding JPH, et al. NEJM. 2021;384(11):989-1002.
SURMOUNT-1 Çalışması (2022)
Tirzepatid ile 72 haftalık tedavide en yüksek dozda ortalama %22.5 kilo kaybı. 2,539 katılımcı. Jastreboff AM, et al. NEJM. 2022;387(3):205-216.
Global Burden of Disease (2019)
Yüksek BMI, dünya genelinde yılda 5 milyon erken ölümle ilişkilendirildi. Tüm ölümlerin %8'i yüksek BMI'ye atfedilebilir. GBD 2019 Risk Factors Collaborators. Lancet. 2020;396:1223-1249.
PREDIMED Çalışması (2018)
Akdeniz diyeti ile kardiyovasküler olay riski %30 azaldı. 7,447 katılımcı, 4.8 yıl takip. Estruch R, et al. NEJM. 2018;378(25):e34.
Kaynak
Li Y, et al. Impact of Healthy Lifestyle Factors on Life Expectancies in the US Population. Circulation. 2018;138(4):345-355. PMID: 29712712
Çalışmaya Git (PubMed)Tüm bilimsel kanıtlar eşit değildir. İçeriklerimizi değerlendirirken bu hiyerarşiyi kullanırız.
Birden fazla çalışmanın önceden belirlenmiş kriterlere göre sistematik olarak taranması, kalite değerlendirmesi ve istatistiksel birleştirilmesi. Cochrane Reviews bu kategorinin altın standardıdır. En güçlü kanıt düzeyi olup, bireysel çalışmaların sınırlamalarını aşar ve genel eğilimleri ortaya koyar.
Katılımcıların tedavi ve kontrol gruplarına rastgele atandığı deneysel çalışmalar. Nedensellik ilişkisi kurulabilecek en güçlü bireysel çalışma tasarımıdır. Çift kör, plasebo kontrollü RKC'ler altın standart kabul edilir. STEP ve SURMOUNT çalışmaları bu kategoridedir.
Belirli bir grubu yıllar veya on yıllar boyunca takip eden gözlemsel çalışmalar. Uzun vadeli etkileri ve risk faktörlerini ortaya koyar. Nurses' Health Study (120.000+ katılımcı, 34 yıl) ve Framingham Heart Study bu kategorinin en bilinen örnekleridir. Korelasyon gösterir, ancak tek başına nedensellik kanıtlamaz.
Hastalığı olan ve olmayan grupları karşılaştıran retrospektif çalışmalar.
Bireysel hasta deneyimlerinin tanımlanması. Hipotez oluşturur, kanıtlamaz.
Klinik deneyime dayalı görüşler. Kanıt yokluğunda başvurulur, tek başına yeterli değildir.
Her içeriğimiz, 4 aşamalı titiz bir değerlendirmeden geçer.
PubMed, Cochrane ve diğer veri tabanlarında sistematik arama yapılır.
Çalışmaların kalitesi, örneklem büyüklüğü ve metodolojisi değerlendirilir.
Danışma kurulumuz içeriği doğruluk ve denge açısından gözden geçirir.
Yayınlanan içerik, yeni kanıtlar ortaya çıktıkça güncellenir.
İçeriklerimizi oluştururken uyguladığımız temel prensipler.
Kanıt kalitesini ve önerilerin gücünü değerlendirmek için uluslararası kabul görmüş GRADE (Grading of Recommendations Assessment) sistemini kullanırız.
İçeriklerimiz, ulusal ve uluslararası tıbbi kılavuzlarla (AHA, ESC, WHO, TÜRKİYE ENDO. DER. vb.) uyumlu olacak şekilde hazırlanır.
Tek bir çalışmaya değil, mevcut literatürün bütününe bakarak sonuç çıkarırız. Tutarsız sonuçları şeffaf şekilde raporlarız.
Faydaları olduğu kadar riskleri de sunarız. "Her derde deva" iddialı yaklaşımlardan kaçınırız.
Her önemli iddia için kaynak gösteririz. Okuyucular birincil kaynaklara ulaşabilir.
Her içeriğin oluşturulma ve son güncelleme tarihi belirtilir. Güncelliği takip edilebilir.
İçeriklerimizi oluştururken başvurduğumuz ana kaynaklar ve veri tabanları.
PubMed, Cochrane Library, EMBASE, Web of Science
WHO, AHA, ESC, AACE, Türk Tıp Dernekleri
NEJM, Lancet, JAMA, BMJ, Nature Medicine
Bilimsel iletişimde şeffaflık, güvenin temelidir. Ne bildiğimizi olduğu kadar, ne bilmediğimizi de açıkça söyleriz.
Dürüst olmak, ne yapamadığımızı da söylemek demektir.
Kanıta dayalı, kişiselleştirilmiş sağlık önerilerimizi keşfedin.
Ücretsiz Teste Başla →