Naltrexone/Bupropion Nedir?
Naltrexone/Bupropion (ABD'deki ticari adıyla Contrave, Avrupa'da Mysimba), iki farklı etkin maddenin tek bir tablette birleştirildiği bir obezite ilacıdır. FDA tarafından 2014 yılında, EMA tarafından 2015 yılında onaylanmıştır.
Her tablet 8 mg naltrexone ve 90 mg bupropion içerir. Bu iki bileşen tek başlarına kilo verme ilacı olarak değildir, ancak birlikte kullanıldıklarında sinerjik bir etki gösterirler.
Bileşenlerin Orijinal Kullanım Alanları
- Naltrexone: Opioid antagonisti — alkol ve opioid bağımlılığı tedavisinde kullanılır
- Bupropion: Norepinefrin-dopamin geri alım inhibitörü (NDRI) — depresyon tedavisi ve sigara bırakma desteğinde kullanılır
Nasıl Çalışır? (Etki Mekanizması)
Bu kombinasyon, beynin iki kritik yolağını aynı anda hedef alır:
1. Hipotalamus: İştah Merkezi
Bupropion, hipotalamustaki pro-opiomelanokortin (POMC) nöronlarını aktive eder. Bu nöronlar alfa-melanosit uyarıcı hormon (α-MSH) salgılar ve iştah azalır. Ancak POMC nöronları aynı zamanda β-endorfin de üretir ve bu endorfinler olumsuz bir geri bildirim döngüsü oluşturarak POMC aktivasyonunu durdurur.
İşte naltrexone burada devreye girer: Opioid reseptörlerini bloke ederek β-endorfin'in geri bildirim döngüsünü kırar ve bupropion'un POMC üzerindeki etkisinin sürmesini sağlar.
2. Mesolimbik Sistem: Ödül Merkezi
Bupropion, dopamin ve norepinefrin seviyelerini artırarak ödül ve motivasyon yolaklarını modüle eder. Naltrexone ise yeme davranışıyla ilişkili opioiderjik ödül sinyallerini bloke eder. Birlikte, yiyeceğe karşı "istek" (craving) duygusunu azaltırlar.
Basit Anlatım
Bupropion beyninize "artık tok oldum" sinyali gönderir, naltrexone ise bu sinyali susturan mekanizmayı bloke eder. Ayrıca ikisi birlikte, yiyeceklerin verdiği "ödül hissini" azaltarak aşırı yemeyi engeller.
Dozaj ve Kullanım
Naltrexone/Bupropion, yan etkileri azaltmak için kademeli olarak artırılan bir dozajla başlatılır:
| Hafta | Sabah | Akşam | Günlük Toplam |
|---|---|---|---|
| 1. hafta | 1 tablet | - | 8/90 mg |
| 2. hafta | 1 tablet | 1 tablet | 16/180 mg |
| 3. hafta | 2 tablet | 1 tablet | 24/270 mg |
| 4+ hafta | 2 tablet | 2 tablet | 32/360 mg |
- Tabletler yiyecekle birlikte alınmalıdır (mide hassasiyetini azaltır)
- Tabletler bölünmemeli veya çiğnenmemeli (uzatılmış salınımlı formülasyon)
- Yüksek yağlı yemeklerle birlikte alınmamalıdır (bupropion emilimi artabilir)
Etkinlik: Klinik Çalışma Sonuçları
Naltrexone/Bupropion'un etkinliği dört büyük Faz III çalışmada (COR programı) değerlendirilmiştir:
COR-I Çalışması
- Katılımcı: 1,742 obez birey
- Süre: 56 hafta
- Sonuç: Ortalama %6.1 kilo kaybı (plasebo: %1.3)
- Katılımcıların %48'i ≥%5, %25'i ≥%10 kilo kaybetti
COR-II Çalışması
- Katılımcı: 1,496 birey
- Süre: 56 hafta, yoğun yaşam tarzı programıyla birlikte
- Sonuç: Ortalama %9.3 kilo kaybı (plasebo + yaşam tarzı: %5.1)
COR-Diabetes Çalışması
- Katılımcı: Tip 2 diyabetli 505 obez birey
- Sonuç: Ortalama %5.0 kilo kaybı (plasebo: %1.8)
- HbA1c'de anlamlı düşüş
Ek Metabolik Faydalar
- Bel çevresinde ortalama 6-7 cm azalma
- HDL kolesterolde artış
- Trigliseridlerde düşüş
- İnsülin direncinde iyileşme
- Yeme ataklarında (craving) belirgin azalma
Yan Etkiler
Yaygın Yan Etkiler (%10+)
- Bulantı: En sık görülen yan etki (%33) — genellikle ilk 2-4 haftada azalır
- Kabızlık: %19
- Baş ağrısı: %18
- Kusma: %11
- Baş dönmesi: %10
- Uykusuzluk: %9
- Ağız kuruluğu: %8
- İshal: %7
Ciddi Yan Etkiler
- Nöbet riski: Bupropion nöbet eşiğini düşürür — epilepsi hastalarında kontrendikedir
- Kan basıncı artışı: Tedavi başlangıcında 1-3 mmHg artış görülebilir
- Kalp hızı artışı: Ortalama 1-2 vuruş/dk
- Karaciğer hasarı: Naltrexone yüksek dozlarda hepatotoksik olabilir
- İntihar düşünceleri: FDA kutusu uyarısı — özellikle 24 yaş altında (bupropion bileşeni nedeniyle)
- Açı kapanması glokomu: Nadir
FDA Kutusu Uyarısı (Black Box Warning)
Bupropion bileşeni nedeniyle, özellikle 24 yaş altı bireylerde intihar düşüncesi ve davranışı riski artabilir. Tedavi süresince ruh hali değişiklikleri, ajitasyon veya intihar düşünceleri gelişirse derhal doktora başvurun.
Kontrendikasyonlar
Naltrexone/Bupropion aşağıdaki durumlarda kesinlikle kullanılmamalıdır:
- Kontrol altına alınamamış hipertansiyon: İlaç kan basıncını artırabilir
- Nöbet geçmişi veya epilepsi: Bupropion nöbet eşiğini düşürür
- Anoreksiya nervoza veya bulimia: Nöbet riski artar
- Opioid bağımlılığı veya opioid kullanımı: Naltrexone opioid etkisini bloke eder — akut yoksunluk tetikleyebilir
- Kronik opioid ağrı kesici kullananlar: Tramadol, kodein vb.
- MAO inhibitörü kullanımı: Son 14 gün içinde
- Alkol veya benzodiazepin yoksunluğu: Nöbet riski
- Gebelik ve emzirme
- Ciddi karaciğer yetmezliği
- Son dönem böbrek yetmezliği
İlaç Etkileşimleri
Naltrexone/Bupropion önemli ilaç etkileşimleri barındırır:
- Opioid analjezikler: Naltrexone etkilerini bloke eder — ağrı tedavisi yetersiz kalabilir. Planlı ameliyat öncesi 7-10 gün önce kesilmeli
- SSRI/SNRI antidepresanlar: Serotonin sendromu riski artabilir
- CYP2D6 substrasyonları: Bupropion bu enzimi inhibe eder — metoprolol, tamoksifen gibi ilaçların seviyeleri artabilir
- CYP2B6 inhibitörleri: Tiklopidin, klopidogrel — bupropion seviyesini artırabilir
- Dopaminerjik ilaçlar: Levodopa — etki değişebilir
- Alkol: Nöbet riskini artırabilir, ayrıca naltrexone alkol ödülünü bloke eder
Acil Durum Uyarısı
Naltrexone/Bupropion kullanan bir hasta acil servise geldiğinde, opioid ağrı kesicilerin etkisiz kalacağını sağlık ekibine bildirmesi gerekir. Acil durumlar için tıbbi kimlik kartı veya bilekliği taşınması önerilir.
Kimler İçin Uygun?
İdeal Aday Profili
- BMI ≥ 30 veya BMI ≥ 27 + komorbidite olan bireyler
- Duygusal yeme veya yiyecek bağımlılığı belirtileri olanlar (ödül yolağını hedefler)
- Sigara bırakan obez bireyler (bupropion sigara bırakma desteği de sağlar)
- Hafif-orta depresyon eşlik eden obez hastalar (bupropion antidepresan etkisi)
- GLP-1 agonistlerini tolere edemeyen veya enjeksiyon yapmak istemeyen hastalar
- Orlistat'ın gastrointestinal yan etkilerini tolere edemeyenler
Diğer Kilo Verme İlaçlarıyla Karşılaştırma
| Özellik | Naltrexone/Bupropion | Semaglutid (Wegovy) | Orlistat |
|---|---|---|---|
| Kilo kaybı | %5-10 | %15-17 | %5-8 |
| Uygulama | Oral (2x/gün) | SC enjeksiyon (1x/hafta) | Oral (3x/gün) |
| Ana yan etki | Bulantı, uykusuzluk | Bulantı, kusma | GİS (yağlı dışkı) |
| Ek faydalar | Antidepresan, sigara bırakma | Kardiyovasküler koruma | Minimal sistemik etki |
| Kontrendikasyonlar | Epilepsi, opioid kullanımı | Tiroid medüller CA | Malabsorpsiyon |
Tedavinin İzlenmesi
Naltrexone/Bupropion kullanan hastalarda düzenli takip gereklidir:
- İlk 4 hafta: Haftalık kontrol — doz titrasyonu, yan etki değerlendirmesi
- Ayda bir: Kilo, kan basıncı, nabız kontrolü
- 16. hafta değerlendirmesi: Başlangıç kilosunun en az %5'i kaybedilmediyse, ilacın kesilmesi düşünülmeli
- 3 ayda bir: Karaciğer fonksiyon testleri, böbrek fonksiyonları
- Ruh hali takibi: Depresif belirtiler, intihar düşünceleri, anksiyete — her vizitte sorgulanmalı
Pratik İpuçları
- Bulantıyla başa çıkma: İlacı yemekle birlikte alın, ilk haftalarda küçük porsiyonlar yiyin, zencefil çayı deneyin
- Uykusuzluk: Akşam dozunu yatmadan en az 4-5 saat önce alın
- Ağız kuruluğu: Şekersiz sakız, bol su
- Alkol: İlaç kullanırken alkol tüketimini minimize edin veya kesin
- Ameliyat planı: Planlı cerrahi öncesi en az 7 gün önce ilacı kesin (opioid analjezi gerekebilir)
Sık Sorulan Sorular
Contrave bağımlılık yapar mı?
Hayır. Naltrexone zaten bir bağımlılık tedavi ilacıdır ve bupropion'un bağımlılık yapma potansiyeli çok düşüktür. İlaç ani kesildiğinde yoksunluk belirtileri beklenmez.
Ne kadar süre kullanılmalı?
16. haftada %5 kilo kaybı sağlanmadıysa kesilmelidir. Etkili olan hastalarda, doktor gözetiminde uzun süreli kullanılabilir.
Depresyonum var, bu ilacı kullanabilir miyim?
Bupropion aynı zamanda bir antidepresandır, bu nedenle hafif-orta depresyonu olan obez hastalarda avantaj sağlayabilir. Ancak ciddi depresyon veya bipolar bozukluk durumunda psikiyatrist değerlendirmesi şarttır.
Ağrı kesici kullanabilir miyim?
Parasetamol ve NSAİİ'ler (ibuprofen, diklofenak) güvenle kullanılabilir. Ancak opioid ağrı kesiciler (tramadol, kodein, morfin) naltrexone tarafından bloke edilir ve etkisiz kalır.
Kaynaklar ve Referanslar
- Greenway FL, et al. "Effect of naltrexone plus bupropion on weight loss in overweight and obese adults (COR-I)." Lancet, 2010;376:595-605.
- Apovian CM, et al. "A randomized, phase 3 trial of naltrexone SR/bupropion SR (COR-II)." Obesity, 2013;21(5):935-943.
- Hollander P, et al. "Effects of naltrexone sustained-release/bupropion sustained-release on body weight in overweight or obese patients with type 2 diabetes (COR-Diabetes)." Diabetes Care, 2013;36:4022-4029.
- Sherman MM, et al. "Naltrexone/Bupropion ER (Contrave): Newly Approved Treatment for Chronic Weight Management." P&T, 2016;41(3):164-172.
- European Medicines Agency. "Mysimba - Summary of Product Characteristics." EMA, 2024.
- Tek C, et al. "Mechanisms of naltrexone/bupropion combination in obesity." Obesity Reviews, 2016;17(10):1013-1018.
- Nissen SE, et al. "Effect of naltrexone-bupropion on major adverse cardiovascular events (LIGHT)." JAMA, 2016;315(10):990-1004.
- Khera R, et al. "Association of pharmacological treatments for obesity with weight loss and adverse events." JAMA, 2016;315(22):2424-2434.
Size uygun tedavi seçeneğini keşfedin
Kişisel sağlık profilinizi oluşturarak kanıta dayalı öneriler alın.
Teste Başla →