Endoskopik Sleeve Gastroplasti (ESG) Kapsamlı Rehberi

ESG Nedir?

Endoskopik Sleeve Gastroplasti (ESG), obezitenin tedavisinde kullanılan minimal invaziv bir işlemdir. 2013 yılında Mayo Clinic'te geliştirilen ESG, geleneksel cerrahiye kıyasla daha düşük komplikasyon oranları ve daha kısa iyileşme süreleri sunmaktadır.

ESG'nin özü: Mideyi ağızdan girerek endoskopik olarak küçültmek — kesi yapmadan, organ kesmeden.

ESG Nasıl Yapılır?

1. Anestezi: Hasta genel anestezi altına alınır
2. Endoskop yerleştirilir: Ağızdan kameralı tüp girer
3. Dikişler atılır: OverStitch™ ile mide duvarları dikilir (6-12 dikiş)
4. Mide küçülür: Hacim %70-80 azalır, tüp şekli oluşur
5. İşlem tamamlanır: Kesi veya iz yoktur

Klinik Veriler

MERIT Çalışması (RCT, 2022)

ESG'nin etkinliğini değerlendiren ilk çok merkezli randomize kontrollü çalışma olan MERIT (n=209), 12 ayda ortalama %18-20 TBWL göstermiştir 🟢 (Abu Dayyeh et al., Lancet 2022, RCT, n=209). Plasebo koluna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı üstünlük saptanmıştır.

5 Yıllık Takip Verileri (Mayo Clinic)

Süre	Toplam Kilo Kaybı	≥%10 Koruma
1 yıl	%15.6	%77
3 yıl	%14.9	%63
5 yıl	%15.9	%61

🟡 (Sharaiha et al., tek merkezli retrospektif kohort, n=125)

Nadir sonrası ortalama geri alım: 2.9 kg

ESG vs Cerrahi vs GLP-1

Özellik	ESG	Cerrahi	GLP-1
Kilo kaybı (TBWL)	%18-20	%25-30	%15-20
Hastanede kalış	0-1 gün	2-3 gün	-
Geri dönüşümlü	Evet	Hayır	-
Bırakınca geri alım	Düşük	Düşük	%67
Sürekli maliyet	Hayır	Hayır	Evet

Kimler İçin Uygun?

Riskler ve Komplikasyonlar

İyileşme Süreci

Dönem	Beslenme	Aktivite
1-2 hafta	Sıvı diyet	Hafif yürüyüş
3-4 hafta	Püre kıvamında	Normal aktivite
5+ hafta	Normal (küçük porsiyonlar)	Tam aktivite

Türkiye'de ESG

Tahmini maliyet: 80.000-150.000 TL (tek seferlik)

SGK kapsamı: Şu anda kapsamda değil

Türkiye'de birçok üniversite hastanesi ve özel merkezde yapılmaktadır. İstanbul, Ankara ve İzmir başta olmak üzere büyük şehirlerde deneyimli gastroenterologlar tarafından uygulanmaktadır.

ESG Sonrası Beslenme Protokolü

ESG sonrası beslenme, prosedürün başarısında kritik bir rol oynar. İlk haftalarda mideye zarar vermemek ve dikişlerin iyileşmesine izin vermek için aşamalı bir beslenme planı uygulanır:

Faz 1: Berrak Sıvılar (1-3 Gün)

• Su, berrak et suyu, elma suyu (süzülmüş), bitki çayları
• Her seferinde 30-60 ml, yavaşça yudumlayın
• Günde en az 1.5-2 litre sıvı hedefleyin

Faz 2: Tam Sıvılar (4-14 Gün)

• Protein shake'ler, yoğurt, çorba kreması, süt
• Günde 60-80 g protein hedefleyin
• Şekerli içeceklerden kaçının

Faz 3: Püre Kıvamı (15-28 Gün)

• Püreleştirilmiş sebze, blenderdan geçirilmiş et, hummus
• Küçük porsiyonlar (100-150 ml)
• Her lokma iyice çiğnenmiş kıvamda

Faz 4: Yumuşak Gıdalar (29-42 Gün)

• Yumuşak pişirilmiş sebzeler, balık, yumurta, peynir
• Her lokma 20-30 kez çiğneyin
• Yemeği 20-30 dakikada tamamlayın

Faz 5: Normal Beslenme (6. Haftadan İtibaren)

• Tüm gıda gruplarına kademeli geçiş
• Porsiyon boyutu kalıcı olarak küçülmüş olacaktır
• Protein öncelikli yeme alışkanlığı sürdürülmelidir

ESG'nin Uzun Vadeli Başarı Faktörleri

ESG prosedürü başarılı sonuçlar sağlasa da, uzun vadeli kilo koruması için bazı kritik faktörler öne çıkmaktadır:

• Yapılandırılmış takip programı: Düzenli diyetisyen ve doktor kontrolleri
• Egzersiz alışkanlığı: Haftada 150+ dakika orta yoğunlukta aktivite
• Davranış değişikliği: Yeme alışkanlıklarının kalıcı olarak değiştirilmesi
• Psikolojik destek: Gerektiğinde profesyonel destek alma

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

ESG acı veriyor mu?

İşlem genel anestezi altında yapıldığı için işlem sırasında herhangi bir ağrı hissetmezsiniz. İşlem sonrası ilk 2-3 gün karın ağrısı, bulantı ve şişkinlik hissi yaygındır. Bu belirtiler genellikle ilaçlarla kontrol edilebilir ve bir hafta içinde büyük ölçüde geçer.

ESG sonrası normal hayata ne zaman dönebilirim?

Çoğu hasta 3-5 gün içinde ofis tipi işlere dönebilir. Fiziksel iş yapanlar için 7-10 gün önerilir. Ağır egzersize 2-3 hafta sonra başlanabilir. Araç kullanma genellikle 2-3 gün sonra güvenlidir.

ESG tekrarlanabilir mi?

Evet, ESG revizyon prosedürü olarak tekrarlanabilir. İlk ESG'den yeterli sonuç alınamadığında veya zamanla dikişler gevşediğinde revizyon ESG yapılabilir. Bazı çalışmalar, revizyon ESG'nin ek %10-12 kilo kaybı sağladığını göstermiştir.

ESG sonrası hamilelik güvenli midir?

Evet, ESG sonrası hamilelik güvenlidir. Genellikle prosedürden 6-12 ay sonra, kilo kaybı stabilize olduktan sonra hamilelik planlanması önerilir. ESG'de mide çıkarılmadığı için besin emilimi etkilenmez ve hamilelik süresince normal beslenme mümkündür.

📚 Kaynaklar

1. Abu Dayyeh BK, et al. "Endoscopic sleeve gastroplasty for treatment of class 1 and 2 obesity (MERIT): a prospective, multicentre, randomised trial." Lancet, 2022; 400(10350):441-451. DOI: 10.1016/S0140-6736(22)01280-6
2. Sharaiha RZ, et al. "Five-Year Outcomes of Endoscopic Sleeve Gastroplasty." Clinical Gastroenterology and Hepatology, 2024; 22(1):91-99. DOI: 10.1016/j.cgh.2023.05.013
3. Hedjoudje A, et al. "Efficacy and Safety of Endoscopic Sleeve Gastroplasty: A Systematic Review and Meta-Analysis." Clinical Gastroenterology and Hepatology, 2020; 18(5):1043-1053. DOI: 10.1016/j.cgh.2019.08.022
4. ASMBS. "Revised Position Statement on Endoscopic Bariatric Therapies." Surgery for Obesity and Related Diseases, 2024.
5. Singh S, et al. "Endoscopic Bariatric Therapies for Obesity: ASGE Clinical Practice Update." Gastrointestinal Endoscopy, 2024; 99(1):1-18. DOI: 10.1016/j.gie.2023.09.022