ESG vs Sleeve Gastrektomi: Ameliyatsız mı, Ameliyatlı mı?

İki Farklı Yaklaşım

ESG: Ağız yoluyla yapılan, kesisiz endoskopik prosedür. Mide dikişlerle küçültülür ancak hiçbir doku çıkarılmaz.

Sleeve Gastrektomi: Laparoskopik cerrahi ile midenin yaklaşık %80'inin kalıcı olarak çıkarıldığı ameliyat.

Hızlı Karşılaştırma

Özellik	ESG	Sleeve Gastrektomi
Yöntem	Endoskopik (ağız yoluyla)	Laparoskopik cerrahi
Kesi	Yok	4-5 küçük kesi
Mide değişikliği	Dikişle küçültme	%80 çıkarma
Hastane yatışı	0-1 gece	1-3 gece
İyileşme	3-7 gün	2-4 hafta
Kilo kaybı (12 ay)	%15-17 TBWL	%25-30 TBWL
Geri dönüşüm	Kısmen mümkün	Kalıcı, geri dönüşümsüz
GERD riski	Düşük (%4)	Yüksek (%20-35)
Mortalite	~%0	%0.18-0.27

Kilo Kaybı Karşılaştırması

Sonuç: Sleeve daha yüksek kilo kaybı sağlar, ancak ESG de anlamlı ve sürdürülebilir sonuçlar veriyor.

Güvenlik Karşılaştırması

Komplikasyon	ESG	Sleeve
Mortalite	%0	%0.18-0.27
Ciddi komplikasyon	~%1.5	~%2-5
Sızıntı	%0	%1-3
GERD (reflü)	%4	%20-35
Kan transfüzyonu	%0	%0.5-2

İyileşme Süreci

Dönem	ESG	Sleeve
Hastane çıkışı	Aynı gün/ertesi gün	2-3. gün
Normal aktivite	1-3 gün	1-2 hafta
İşe dönüş	3-5 gün	2-4 hafta
Normal diyet	4-6 hafta	6-8 hafta
Ağır egzersiz	2 hafta	6-8 hafta

GERD (Reflü) Riski

ESG'de: Yalnızca %4 oranında yeni reflü — çoğu hasta var olan reflüde iyileşme bildiriyor.

Maliyet Karşılaştırması

	ESG	Sleeve
Türkiye	$4,000-7,000	$4,500-8,000
ABD	$10,000-15,000	$15,000-25,000

Fiyatlar benzer olsa da, ESG'nin daha kısa iyileşme süresi dolaylı maliyet avantajı sağlar.

Kimler İçin Hangi Prosedür?

ESG tercih edilebilir:

• BMI 30-40 (Sınıf 1-2 obezite)
• Cerrahi istemeyenler
• Reflü sorunu olanlar
• Hızlı işe dönüş gerekliyse
• İlk basamak tedavi olarak
• Genel anestezi riski yüksekse

Sleeve tercih edilebilir:

• BMI >40 (Sınıf 3 obezite)
• Maksimum kilo kaybı hedefleniyorsa
• ESG sonrası yetersiz yanıt
• Ciddi metabolik hastalık (kontrolsüz diyabet)

Sonuç: Hangisi Daha İyi?

Her iki prosedürün de güçlü ve zayıf yönleri var. "En iyi" prosedür yoktur — sizin için en uygun olanı vardır.

• Maksimum kilo kaybı istiyorsanız: Sleeve daha etkili
• Güvenlik öncelikliyse: ESG daha düşük riskli
• Hızlı iyileşme istiyorsanız: ESG açık ara avantajlı
• Reflü sorununuz varsa: Kesinlikle ESG

Basamaklı Tedavi Yaklaşımı

Modern obezite tedavisinde giderek daha fazla benimsenen bir yaklaşım, "basamaklı tedavi" modelidir. Bu modele göre:

1. Birinci basamak: ESG ile başlanır (düşük riskli, geri dönüşümlü)
2. Değerlendirme: 12-18 ay sonra sonuçlar değerlendirilir
3. Yeterli yanıt varsa: ESG sonuçları korunur, ek müdahale gerekmez
4. Yetersiz yanıt varsa: Sleeve gastrektomiye geçiş düşünülür

Bu yaklaşım, hastanın gereksiz cerrahi riske maruz kalmasını önler. ESG ile yeterli kilo kaybı sağlayan hastalar, geri dönüşümsüz bir cerrahiden korunmuş olur. Yeterli yanıt alınamayanlar ise hala cerrahi seçeneğine sahiptir çünkü ESG, sonraki cerrahi prosedürleri zorlaştırmaz.

Hasta Deneyimi: Günlük Yaşamda Farklar

ESG Sonrası Günlük Yaşam

ESG sonrası hastalar genellikle 3-5 gün içinde normal aktivitelerine döner. Yeme alışkanlıklarındaki en belirgin değişiklik porsiyon boyutunun küçülmesidir. Çoğu hasta önceki porsiyonlarının yaklaşık yarısını tüketebilir. Vitamin eksikliği riski düşüktür çünkü besin emilimi etkilenmez.

Sleeve Sonrası Günlük Yaşam

Sleeve sonrası iyileşme 2-4 hafta sürer. Porsiyon boyutu ESG'ye göre daha küçüktür. Bazı hastalar belirli gıdalara (özellikle kırmızı et ve ekmek) tolerans gösteremeyebilir. Düzenli vitamin takibi önerilir. Reflü gelişen hastalarda uzun vadeli asit baskılayıcı ilaç kullanımı gerekebilir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

ESG başarısız olursa sleeve yapılabilir mi?

Evet, ESG sonrası sleeve gastrektomiye geçiş güvenli bir şekilde yapılabilir. Birçok çalışma, önceki ESG'nin sonraki sleeve cerrahisinin teknik zorluğunu veya komplikasyon oranını artırmadığını göstermiştir.

Hangisinin sonuçları daha kalıcıdır?

Her iki prosedürde de uzun vadeli sonuçlar hastanın yaşam tarzı değişikliklerine uyumuna bağlıdır. Sleeve'de anatomik değişiklik daha radikal olduğu için kısa vadede kilo geri alımı daha düşüktür. Ancak 5 yıllık verilerde ESG'nin de %15.9 kilo kaybını koruduğu gösterilmiştir.

Her iki prosedürde de sigorta kapsamı var mı?

Türkiye'de sleeve gastrektomi, belirli BMI ve komorbidite kriterlerini karşılayan hastalarda SGK tarafından karşılanabilir. ESG şu anda SGK kapsamında değildir. Özel sağlık sigortaları arasında kapsam farklılıkları bulunabilir.

Kaynaklar

• Hedjoudje A, et al. "Efficacy and Safety of Endoscopic Sleeve Gastroplasty: A Systematic Review and Meta-Analysis." Clinical Gastroenterology and Hepatology, 2020; 18(5):1043-1053.
• Fayad L, et al. "Endoscopic sleeve gastroplasty versus laparoscopic sleeve gastrectomy." Gastrointestinal Endoscopy, 2019; 89(4):782-790.
• Arterburn DE, et al. "Comparative Effectiveness of Bariatric Surgery vs Nonsurgical Treatment." JAMA Surgery, 2021; 156(3):264-272.
• Sharaiha RZ, et al. "Five-Year Outcomes of Endoscopic Sleeve Gastroplasty." Clinical Gastroenterology and Hepatology, 2024.