Neden Kombinasyon Tedavisi?
Obezite, tek bir nedeni olan basit bir hastalık değildir. Genetik, hormonal, çevresel, psikolojik ve sosyal faktörlerin karmaşık etkileşimiyle ortaya çıkar. Bu nedenle, tek bir tedavi yaklaşımıyla kalıcı sonuç elde etmek çoğu zaman mümkün değildir.
Modern obezite tıbbı, multimodal (çok yönlü) tedavi yaklaşımını altın standart olarak kabul etmektedir. Bu yaklaşım, farklı tedavi yöntemlerini bireysel ihtiyaçlara göre kombinlemeyi içerir.
Araştırmalar, tek modalite tedavilerine kıyasla kombinasyon yaklaşımlarının:
- %40-60 daha fazla kilo kaybı sağladığını
- Kilo kaybının sürdürülme oranının 2-3 kat daha yüksek olduğunu
- Metabolik parametrelerde (kan şekeri, kolesterol, kan basıncı) daha belirgin iyileşme
- Yaşam kalitesinde ve psikolojik sağlıkta daha iyi sonuçlar
göstermektedir.
Tedavi Piramidi: Basamaklı Yaklaşım
Obezite tedavisi genellikle basamaklı bir yaklaşımla planlanır. Her basamak, bir öncekinin üzerine eklenir:
🟢 1. Basamak: Yaşam Tarzı Değişikliği (Tüm Hastalar)
Beslenme düzenlemesi + fiziksel aktivite + davranışsal terapi. Bu basamak her tedavi planının temelini oluşturur ve asla atlanmamalıdır. Hedef: 6 ayda başlangıç kilosunun %5-10'u.
🟡 2. Basamak: İlaç Tedavisi Ekleme (BMI ≥ 30 veya ≥ 27 + komorbidite)
Yaşam tarzı değişikliğine rağmen yeterli kilo kaybı sağlanamazsa farmakoterapi eklenir: GLP-1 agonistleri, orlistat veya naltrexone/bupropion.
🟠 3. Basamak: Endoskopik Prosedürler (BMI 30-40)
İlaç tedavisine rağmen yeterli yanıt alınamazsa, intragastrik balon veya endoskopik sleeve gibi minimal invaziv seçenekler değerlendirilebilir.
4. Basamak: Bariatrik Cerrahi (BMI ≥ 40 veya ≥ 35 + komorbidite)
Diğer yöntemlerin yetersiz kaldığı ciddi obezitede gastrik sleeve, gastrik bypass veya diğer cerrahi seçenekler uygulanır.
Önemli Not
Basamaklı yaklaşım katı bir sıralama değildir. BMI 50+ olan bir hastanın yıllarca yaşam tarzı değişikliğiyle sonuç almasını beklemek etik değildir. Tedavi planı, hastanın bireysel durumuna göre uyarlanmalıdır.
Yaygın Kombinasyon Senaryoları
Senaryo 1: Yaşam Tarzı + İlaç
En yaygın kombinasyon. Diyet ve egzersiz programına ek olarak farmakoterapi eklenir.
- Örnek: Akdeniz diyeti + haftada 150 dk yürüyüş + semaglutid 2.4 mg/hafta
- Beklenen kilo kaybı: %15-22 (12 ayda)
- Kimler için: BMI 30-40, cerrahi istemeyen veya uygun olmayan hastalar
- Avantaj: İlaç iştahı azaltarak diyet uyumunu kolaylaştırır
- Dezavantaj: İlaç kesildiğinde kilo geri alma riski — davranış değişikliği kritik
Senaryo 2: Cerrahi + Yaşam Tarzı + İlaç
Bariatrik cerrahi son